Samenvatting informatiebijeenkomst over Oekraïense vluchtelingen

Aaltsje de Jong en Angelique Esser schreven onderstaand stuk over een bijeenkomst die zij in hun gemeente organiseerden. Dank voor het delen!

In mei ’22 werd ons door de gemeente waarin wij wonen gevraagd of wij vanuit onze expertise als traumatherapeuten, iets konden betekenen voor Oekraïense vluchtelingen.
Wij hebben daarop gereageerd dat het ons goed lijkt om ons te richten op de betaalde en de vrijwillige medewerkers die betrokken zijn bij de opvang van Oekraïense vluchtelingen in onze gemeente. Dit leidde ertoe dat wij een bijeenkomst geleid hebben voor ongeveer 25 vrijwilligers en betaalde krachten (waaronder mensen van het crisisteam van onze gemeente). Onze intentie van deze bijeenkomst was om deze mensen meer toegerust te laten zijn om vluchtelingen op te vangen. Wij richten ons daarbij op zowel het perspectief van de vluchtelingen als het perspectief van de medewerkers.

Hieronder vind je een inmiddels aangevulde en puntsgewijze samenvatting van onze presentatie, waarbij we vooral ook interactie met de aanwezigen ruimte gaven. Afhankelijk van de interactie kwamen onderwerpen wel of niet aan de orde.

Perspectief vluchtelingen:

Algemene schets:

  • Mensen uit Oekraine kennen al langer oorlog, ook vanuit hun geschiedenis
  • De situatie nu, is voor veel mensen nieuw. Het is complex en niet te voorzien en overzien. Niemand weet wat er gaat gebeuren
  • Het land is gefragmenteerd (in stukken, kapotte gezinnen, infrastructuur etc.). Er is een parallel met hoe mensen zich vanbinnen voelen.
  • Metafoor van plant op het droge

Wat maken ze mee:

  • Dingen die wij niet kennen: verlies familie, verliezen huis, luchtalarm, donker in de kelder, gewond raken, verlies van werk, schudden van je huis, verlies menselijke waardigheid, verlies rituelen, evacuatie, algemene vernietiging, verlies mogelijkheid persoonlijke hygiëne en privacy en nog veel meer
  • Mensen die toch nog wat houvast vinden door zichzelf een doel te geven.
  • Saamhorigheid, wij met elkaar, elkaar helpen, samen oplossingen zoeken, geholpen worden door anderen.
  • Zoeken naar gevoel van veiligheid
  • Stress

Stress, wat is dat? Wat zie je?

  • Mensen zijn hulpbronnen kwijt.
  • Stress versterkt elke emotie en werkt als vergrootglas
  • Ontstaan van stress (zie responscyclus)
  • Stressreacties: vechten, vluchten, bevriezen
  • Uitleg Neuroceptie
  • Wat gebeurt er bij stress: tekening ‘stressrivier’

Wat zie je bij te veel aan stress:
Vanuit de vechtrespons

  • Er zit woede in het lichaam, wat ontladen wil worden. Moorddadige of zelfmoordgevoelens,
  • Behoefte om verwijten te maken, oordelen, kwetsen, vijandigheid.
  • Kunnen exploderen als een bom, of vulkaan die uitbarst, onverwacht en heel intens.
  • Verborgen passief agressief gedrag.
  • Gewelddadig zijn, bruut, wreed

Vanuit de vluchtrespons:

  • Angstgevoelens, doodsangst
  • Paniek, onrust, alertheid
  • Uit contact gaan, (emotioneel) terugtrekken
  • Altijd bezig met soort voorbereidend vluchtgedrag: bv: altijd met gezicht naar deur zitten

Vanuit bevriezing:

  • Zich overweldigd voelen, hulpeloos voelen,
  • Vergeetachtig, gevoelloos, gedissocieerd
  • Het kan lijken dat iemand er is en tegelijkertijd is iemand niet echt aanwezig.

Waar hebben ze behoefte aan:

  • Veiligheid, kalmte, contact met elkaar,
  • Geloven in eigen kunnen, hoop
  • In het hier en nu zijn, oriënteren.
  • Samen dingen doen: zingen, wandelen, koken, eten.
  • Hoop: de toekomst is open.

Perspectief vrijwilliger/beroepskracht:

  • Wat doet het met je?
  • Hoe blijf je staande/ wat heb je nodig
  • Jouw motivatie en verwachtingen
  • De grenzen van jouw verantwoordelijkheid
  • Jouw houding t.o.v. Oekraïense vluchtelingen
  • Dramadriehoek

Tips:

  • Versnipper je aandacht niet, blijf gefocust op dat waar je daarvoor bent.
  • Stimuleer de mensen om contact te zoeken met lotgenoten,
  • Blijf weg bij emoties, blijf gefocust op het cognitieve niveau
  • Zoek zelf contact met andere vrijwilligers of beroepskrachten
  • Heb respect voor je eigen stressniveau en zoek hulpbronnen voor jezelf.
  • Blijf uit de dramadriehoek
    (zie ook: https://www.youtube.com/watch?v=OmHsQ-JRnsI): Fianne Faber
  • Wees nieuwsgierig, stel vragen, onderzoek
  • Let op elkaar
  • Laat je helpen
  • Denk om: NIVEA (Niet Invullen Voor Een ander),
  • OMA (Opvattingen, Meningen, Aannames) thuislaten,
  • OEN (Open, Eerlijk en Nieuwsgierig. Door hier alert op te zijn worden je gesprekken waardevoller, kom je sneller tot de kern en vermijd je miscommunicatie.

Verloop

De presentatie is heel goed ontvangen. Mensen waren erg enthousiast over de inhoud en wij merkte een grote behoefte aan het uitwisselen en delen van ervaringen en het leren omgaan met mensen met heel veel stress en een bereidheid om te kijken naar hun eigen positie daarbinnen.
Er gaat een vervolg komen vanuit de gemeente en het voorstel wat wij willen doen is: bovenstaande presentatie opknippen in 3 bijeenkomsten waarin wij steeds een gedeelte bespreken, oefeningen doen en aansluitend intervisie begeleiden.

Met hartelijke groet,
Aaltsje de Jong en Angelique Esser

Je kunt het artikel ook downloaden als PDF

Foto: Nina Strehl on Unsplash

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven